Međunarodni projekat sprečavanja stradanja na hiljade ptica od elektrokucije i kolizije na dalekovodima

Pregled projekta

 

  • Naziv projekta: Međunarodno očuvanje ptica duž reke Dunav
  • Akronim projekta: LIFE DANUBE FREE SKY
  • Kod projekta: LIFE19 NAT/SK/001023
  • Trajanje projekta: 01/09/2020 – 28/02/2026

 

Usled trenutne klimatske i ekološke krize, potreba za zaštitom divljih životinja na našoj Planeti postala je važnija nego ikad. Jedna od najvećih pretnji divljim pticama su strujni udari (elektrokucija) i sudari sa žicama dalekovoda (kolizija) koji uzrokuju hiljade smrtnih slučajeva i povreda koje bi se mogle izbeći. Ove pretnje su cilj projekta „LIFE Danube Free Sky“, koji predstavlja jedinstveni primer široke međunarodne saradnje duž jednog od najvažnijih selidbenih koridora, mesta zaustavljanja i zimovališta za mnoge vrste ptica u Evropi - reke Dunav.

Tokom narednih 5 godina 15 partnera iz 7 zemalja razviće snažnu saradnju i primeniti najefikasnija rešenja kako bi se sprečila stradanja ptica. Nakon ovog perioda povećaće se vidljivost više od 245 km visokonaponskih dalekovoda. Takođe, više od 3.200 najopasnijih dalekovodnih stubova u projektnim područjima biće izolovano kako bi se obezbedila sigurnost ptica.

Smrtnost ptica izazvana interakcijom sa dalekovodima i drugim objektima elektroenergetske mreže zabeležena je za preko 380 vrsta ptica, uključujući kritično ugrožene i ugrožene. Na 2.074 km projektnog područja „LIFE Danube Free Sky“ može se naći 8 tipova nadzemnih dalekovoda opasnih za ptice. Uticaj ove velike mreže dalekovoda predstavlja ozbiljnu i značajnu pretnju za zimujuće i gnezdilišne populacije ciljanih 12 vrsta ptica. Ugradnjom preusmerivača leta ptica i izolacijom opasnih stubova u 23 Natura 2000 područja i 9 međunarodno značajnih područja za ptice, projekat će sprečiti da oko 2000 jedinki ciljanih vrsta (i još mnogo drugih) strada usled kolizije i elektrokucije svake godine.

Sprečavanje sudara i elektrokucije ptica važno je da bi se nadoknadile druge pretnje sa kojima se ugrožene vrste moraju suočiti. Obnavljanje vodenih staništa duž reke Dunav do sada je sprovedeno u okviru 16 LIFE projekata. Rezultat toga je da ptice više privlače obnovljena staništa, uključujući i ciljane vrste. Zbog toga je neophodno u takvim oblastima sprečiti njihovo stradanje na dalekovodima.

Projekat LIFE Danube Free Sky predstavlja primer široke međunarodne saradnje. Predstavljena je snažna saradnja između 7 zemalja (Austrija, Slovačka, Mađarska, Hrvatska, Srbija, Bugarska, Rumunija) i jedne zemlje koja nije korisnik projektnih sredstava (Nemačka), uključujući privatni komercijalni sektor (8 elektro kompanija i 1 železnička kompanija), državne institucije za zaštitu prirode, opštine i privatni nekomercijalni subjekti. Projekat predstavlja rešenje za jednu od najvećih pretnji za divlje vrste ptica danas - interakciju sa dalekovodima.

 

official logo of the European Commission LIFE Programme

Projekat LIFE Danube Free Sky – Međunarodno očuvanje ptica duž reke Dunav (LIFE19 NAT / SK / 001023) dobio je sredstva iz programa LIFE Evropske Unije.

LIFE Danube Free Sky - Kick-off video

Projektno područje

MAP OF THE REGION LOCATION OF THE PROJECT COUNTRIES danube free sky

 

 

Projektno područje sastoji se od 23 specijalna zaštićena područja (SPA - Special Protection Areas) i 9 važnih područja za ptice (IBA - Important Bird Areas):

 

MAP OF THE Special Protection areas and Important Birds Areas LOCATION OF THE PROJECT AREA danube free sky

 

official logo of the NATURA 2000

SPA su deo NATURA 2000 - najveće koordinisane mreže zaštićenih područja na svetu, koja čini preko 18% kopnene površine Evrope i više od 8% njene morske teritorije.

 

 

IBA su mesta od međunarodnog značaja za očuvanje ptica i biodiverziteta. Osnovna svrha IBA programa BirdLife International je osiguranje dugoročnog očuvanja područja značajnih za ptice i biodiverzitet.

Dunav u svojim rečnim staništima priobalnih zona formira ekološke mreže i često gradi okosnicu bio-koridora. Osim toga, koridor i susedna područja privlače stotine vrsta ptica. Svake godine milioni ptica tokom prolećne i jesenje seobe prati tok Dunava do i sa udaljenih mesta. Oko 360 vrsta ptice  boravi samo u donjem toku i delti Dunava, uključujući i retke vrste poput kudravog nesita, kao i 90% svetske populacije guske crvenovoljke. Mnoge od ovih vrsta pretrpele su dramatičan pad poslednjih decenija. Usled elektrokucije i kolizije, SVAKE GODINE dalekovodi ubiju 20% gnezdeće populacije orla krstaša, stepskog sokola i kudravog nesita.

Ciljevi

1

Doprineti cilju Strategije EU za biodiverzitet da se zaustavi gubitak biodiverziteta i ekosistemskih usluga duž reke Dunav

2

Smanjiti i sprečiti direktnu i indirektnu smrtnost ptica izazvanu elektrokucijom i kolizijom na dalekovodima u okviru projektnih područja - 23 specijalna zaštićena prodručja (SPA) i 9 značajnih područja za ptice (IBA)

3

Povećati populaciju 12 ciljanih vrsta.

4

Uspostaviti sigurnije migratorne puteve i staništa duž reke Dunav.

5

Započeti / ojačati saradnju između ključnih aktera i povećati efikasnost usvojenih mera na međunarodnom nivou

Projektne aktivnosti

Većina projektnih aktivnosti i investicija ima za cilj povećanje stope preživljavanja ciljanih vrsta ptica koje najčešće stradaju tokom migracija, noćenja, razmnožavanja ili traženja hrane. Aktivnosti na lokacijama sprovodiće se u najvrednijim staništima.

Sprečavanje stradanja ptica na dalekovodima

Preventing collisions instalacia odklonovacich prvkov firefly plosina VSD energia mensia

Sudari ptica sa dalekovodima često se dešavaju jer ptice nisu u stanju da na vreme uoče vodove u smeru svog leta. Smrt ptica usled sudara sa nadzemnim dalekovodima mogu se dogoditi na distributivnim ili prenosnim električnim mrežama. Često se mogu uočiti na otvorenim područjima, kada dalekovod prelazi preko staništa koje ptice koriste za traženje hrane i gnežđenje. U najvećem riziku su velike, krupne ptice koje nisu sklone brzom manevrisanju tokom leta, tj. vrste sa velikom težinom krila i slabijim vidom, poput droplje, nesita, pataka i gusaka, ždralova, roda i tetreba.

Rizik od sudara veći je noću, tokom sumraka i zore, i pod vremenskim uslovima loše vidljivosti (magla, kiša, jak vetar, ..). Takvi sudari velikom brzinom, imaju kobne posledice po ptice.

Na početku projekta, u svim zemljama učesnicama planirano je koordinirano terensko snimanje potencijalno opasnih nadzemnih dalekovoda. Nadgledaće se i procenjivati preko 1199 kilometara dalekovoda. Kao rezultat toga, napraviće se mapa najrizičnijih dalekovoda u prioritetnim oblastima, uz odabir dalekovoda na kojima će biti ugrađeni preusmeravači leta ptica. Do kraja projekta povećaće se vidljivost oko 245 km visokonaponskih dalekovoda od strane elektro kompanija.

Prevencija elektrokucije
Aktivnosti monitoringa
Mogućnosti gnežđenja i razmnožavanja
Podizanje svesti, širenje informacija i umrežavanje

Ciljane vrste

Svaka od ciljanih vrsta je zakonom zaštićena u svim zemljama u kojima se sprovodi projekat Sve su u opasnosti od kolizije sa stubovima i žicama nadzemne električne infrastrukture ili pod rizikom od elektrokucije. (APLIC, 2012).

Official logo of the Nationalpark Donau-auen in Austria Official logo of the Österreichische Bundesbahnen - Austrian railway company Official logo of the Slovak electricity transmission system, Plc. company Official logo of the Energy distributor for the Western Slovakia Official logo of the Raptor Protection of Slovakia Official logo of MAVIR - energy distribution company in Hungary Official logo of the HEP-Distribution system operator ltd. in Croatia Official logo of the HOPS  - Croatian Transmission System Operator company
Official logo of the Kopački Rit national park in Croatia Official logo of the Bird Protection and Study Society of Serbia Official logo of the Elektrodistribucija Srbije Ltd. Belgrade (electricity distributor company in Serbia) Official logo of the Bulgarian Society for the Protection of Birds Official logo of the CEZ Distribution Bulgaria AD - energy distribution company Official logo of the Danube Delta Biosphere Reserve Authority - national park in Romania Official logo of the E-Distribuție Dobrogea - energy distribution company in Romania

LIFE Programme

The LIFE DANUBE FREE SKY project has received funding from the LIFE Programme of the European Union. More info.

Natura 2000

The LIFE DANUBE FREE SKY project is part of nature conservation and biodiversity projects in Natura 2000. More info.

Contact us

JOIN US ON

facebook ig logo email youtube

This website uses only the necessary functional cookies. It does not use cookies to personalize ads, or to analyze traffic, or for profiling.

By using this website, you agree to this. Thank you.

I understand